Nadat in januari 1874 de werken aan de nieuwe gevangenis van Mechelen waren voltooid, werd het "maison d'arrêt cellulaire" in maart van datzelfde jaar in gebruik genomen. De structuur is opnieuw Ducpétiaans, met drie grote vleugels die uitgeven op een observatiecentrum.

In de decennia die volgden zag de inrichting verschillende populaties haar poorten passeren: in 1890 werd een afdeling in gebruik genomen waar bedelaars, landlopers en kortgestraften terecht konden. Vanaf 1947 treft men ook geïnterneerde recidivisten aan in Mechelen , en op 1 oktober opent er een afdeling met veroordeelden van niet-intentionele misdrijven (verkeersongevallen, onopzettelijke doding?) die blijft bestaan tot in 1966.

Tussen 1983 en 187 werd geïnvesteerd in verbouwingen en renovaties. Naast de modernisering van Vleugels A en B voorzag men ook in een functionele keuken, en een toneel- en ontspanningszaal. De wandelplaats werd vernieuwd en voorzien van een volleybalveld. Er staan trouwens nog talrijke initiatieven voor verbetering van de infrastructuur op stapel.

Vandaag fungeert Mechelen als arresthuis voor het gerechtelijk arrondissement Mechelen (ongeveer 50% van de populatie) en als strafinrichting. (onder meer voor recidivisten met straffen tot tien jaar). Zij draaien mee in een beperkt gemeenschapsregime waarbij onderlinge contacten worden toegelaten tijdens het werk en de groepsactiviteiten. In de gevangenis vormen drugs- en medicatieverslaafden een specifieke doelgroep. De 72 beschikbare cellen worden ingenomen door een 110-tal gedetineerden.