Het Penitentiair Schoolcentrum Hoogstraten (PSC) is gevestigd in het unieke kader van een eeuwenoud kasteel, het Gelmelslot. Deze gevangenis werd in 1931 opgericht na samenvoeging van de Rijkslandbouwschool van Merksplas en de Rijksnijverheidsschool van Gent. De huidige bevolking telt maximaal 155 mannelijke gedetineerden, allen definitief veroordeelden. Onder hen bevindt zich een groep van ongeveer 40 seksuele delinquenten. Zij worden geselecteerd volgens een aantal specifieke classificatieregels: zij moeten de Belgische nationaliteit hebben of beschikken over een geldige verblijfsvergunning, zij mogen niet ouder zijn dan 50 en dienen Nederlandstalig te zijn. Op het ogenblik van hun transfer hebben zij minimaal nog 5 maanden en maximaal nog 5 jaar strafrestant en mogen zij voorheen geen straf van langer dan 1 jaar hebben ondergaan. Last but not least mogen zij geen enkel veiligheidsrisico inhouden en moeten zij bereid zijn mee te draaien in het gemeenschapsregime van Hoogstraten. Inkomenden verblijven eerst een aantal weken op het observatiepaviljoen met 27 cellen. Daarna verhuizen zij naar de paviljoenen op het kasteel. Alle cellen zijn monocellen, Hoogstraten wordt dus niet geconfronteerd met overbevolking.

De gevangenis is een open inrichting met een minimum aan materiële veiligheidsmaatregelen. Regelmatig zijn er contacten met de plaatselijke dorpsgemeenschap. Hoogstraten kent een strak georganiseerd regime waarbinnen iedereen verplicht een daginvulling moet hebben. Dit kan door het verrichten van productieve arbeid of door het volgen van een aantal beroepsopleidingen die binnen de gevangenismuren in samenwerking met de VDAB (bij aanvang in de jaren '70 nog in samenwerking met de RVA) worden georganiseerd. Het systematisch en gestructureerd aanbod van deze opleidingen, gekaderd in het project "Buitenkans" waarbinnen met elke gedetineerde een integraal arbeidstoeleidingstraject wordt uitgezet, kent een sterke nationale en internationale belangstelling.

Naast arbeid en beroepsopleiding heeft Hoogstraten een uitgebreid aanbod aan andere vormende en ontspannende activiteiten. Een gedetineerde die hier actief gebruik van maakt, is enkel op zijn cel om te eten en te slapen.